ŞEYH ÜMMİ VAKFİYESİNDE NEYE DİKKAT ÇEKİLMİŞ VAKIF ARAZİ HUDUTLARI
Develi Kasabası "Şedit arazisi""kim onu yok etmeyi ve bozmayı kasdederse : «Allah'ın, Meleklerin ve insanların hepsinin laneti onun üzerine olsun. Kim ki, bunu duyduktan sonra onu değiştirirse, onun günahı onu değiştirenin üzerine olup, şüphesiz Allah işitici ve bilicidir.” DEVLET: ERETNA BEYLİĞİ
BAŞŞEHRİ: KAYSERİ-
SULTAN: Gıyaseddin MehmedERETNA DEVLETİNDEN GÜNÜMÜZE GELEN YAZILI TEK BELGE: ŞEYH ÜMMİ VAKFİYESİ
BULUNDUĞU YER: YUKARI DEVELİŞU ANDA BULUNDUĞU YER:Vakıflar Genel Müdürlüğü (2006)
BELGE: CEYLAN DERİSİ ÜZERİNE YAZILMIŞ VAKFIN KURUCUSU:Eretna Sultanı Gıyaseddin Mehmed Anılan çiftliğin mahsulünden elde edilen gelir, zaviyenin her türlü ihtiyaçlarına harcanılacağı ifade edilen vakfiyede Ayrıca vakfın geleceği de belirlenmiştir.
Şeyh ümmi'nin ölümü üzerine vakıf, ailesine nesilden nesile intikal edecek, o aileden kimse kalmadığı zaman ise, Müslümanların fakirlerine geçecektir. Bir defa daha Peygamberimize, Ehl-i Beyti ve Ashabına salat ve selamdan sonra vakfın, şer'i, sahih, açık ve ebedi olduğuna işaret edilmiş ve kıyamete kadar, hiçbir sultanın ve ona bağlı kadı, vezir ve valinin vakfı değiştirmeye ve bozmaya
hakkı ve yetkisinin olmadığı kesin bir şekilde dini hükümlerle hükme bağlanmıştır. Şöyle ki, kim onu yok etmeyi ve bozmayı kasdederse : «Allah'ın, Meleklerin ve insanların hepsinin laneti onun üzerine olsun. Kim ki, bunu duyduktan sonra onu değiştirirse, onun günahı onu değiştirenin üzerine olup, şüphesiz Allah işitici ve bilicidir.” gibi ayet ve hadislerden alınan hükümler yazılı bulunmaktadır.
“Hicri yediyüz yirmi senesi zilhicce ayının başlarında vaki oldu~Muhtevasına :…….şahitlik ettiler.Görüldüğü gibi Şeyh Ümmi Zaviyesi Vakfiyesi Eratna Sultanlarından Gıyaseddin Mehmed tarafından adı geçen zaviyenin masraflarını karşılamak üzere, anılan çiftliğin Vakfedilmesi üzerine düzenlenmiştir.”
Yrd. Doç Dr. Kemal Göde 1983
Hicri yediyüz yirmi senesi zilhicce ayının başlarında vaki oldu
VAKFİYENİN
EBADI:200x20.4 cm.
DİLİ: Arapça olarak,
KALEME ALAN:
Develi Kadısının oğlu Abdullah
TASDİK EDEN: DEVELİ KADISIVAKFEDİLEN ARAZİ HAKKINDA NOT:
Anılan çiftliğin mahsulünden elde edilen gelir, zaviyenin her türlü ihtiyaçlarına harcanılacağı ifade edilerek.Şeyh ümmi'nin ölümü üzerine vakıf, ailesine nesilden nesile intikal edecek, o aileden kimse kalmadığı zaman ise, Müslümanların fakirlerine geçecektir. Bir defa daha Peygamberimize, Ehl-i Beyti ve Ashabına salat ve selamdan sonra vakfın, şer'i, sahih, açık ve ebedi olduğuna işaret edilmiş ve kıyamete kadar, hiçbir sultanın ve ona bağlı kadı, vezir ve valinin vakfı değiştirmeye ve bozmaya
hakkı ve yetkisinin olmadığı kesin bir şekilde dini hükümlerle hükme bağlanmıştır. Şöyle ki, kim onu yok etmeyi ve bozmayı kasdederse : «Allah'ın, Meleklerin ve insanların hepsinin laneti onun üzerine olsun. Kim ki, bunu duyduktan sonra onu değiştirirse, onun günahı onu değiştirenin üzerine olup, şüphesiz Allah işitici ve bilicidir.” gibi ayet ve hadislerden alınan hükümler yazılı bulunmaktadır.
“Hicri yediyüz yirmi senesi zilhicce ayının başlarında vaki oldu~Muhtevasına :…….şahitlik ettiler.Görüldüğü gibi Şeyh Ümmi Zaviyesi Vakfiyesi Eratna Sultanlarından Gıyaseddin Mehmed tarafından adı geçen zaviyenin masraflarını karşılamak üzere, anılan çiftliğin Vakfedilmesi üzerine düzenlenmiştir.”
Yrd. Doç Dr. Kemal Göde 1983Vakfiyede Ayrıca
“insan ölünce ameli kesilir. Ancak, üç şeyden kesilmez, Sadaka-i cariye,
kendisinden faydalanılan ilim, ve dua eden evlad, Mal ve çocukların
menfaat vermeyip ancak Allah'a salim bir kalp ile gelmenin fayda sağladığı günde, Rablarının azabından kaçınmak için itiraf ve ikrar ederim. Ondan bu ikrarın süduru zamanına kadar tasarrufu altında, elinde bulunanlar, O'nun malı ve hakkıdır. Mahrusa Develi Kasabası'nda bulunan ve hududları: Kuzeyde Talaktepesi diye meşhur olan tepe, Topraktepe olarak bilinen tepe ve Develüdeki meşhur İlik-elektepesi ve Dolaptepesi diye bilinen tepeye kadar; batıda İlipınar Köyü'ne giden yol ile çevrilmiş olan «Şedin»isimli çiftliğin tamamı, zikredilen kasabadan Şeyh ümmi Zaviyesi» diye meşhur olan zaviyenin ihtiyacı için vakfedilmiştir. Muhtevasına :
ı. Hacı İlyas oğlu Muhammed
2. Şeyh Ömer oğlu Ramazan
3. Şeyh Muhammed oğlu Şeyh Yusuf
4. Şeyh Hasan oğlu Şeyh Hamza
5. Şeyh İsmail oğlu Şeyh Muhammed
6. Şeyh Ali oğlu Şeyh Ahmed
7. Hızır Halife oğlu Osman
8. Hacı Ahmed oğlu İlyas
9. . ........... Ali Çelebi ve orada hazır olan diğerleri şahitlik
ettiler.
NOKTA.
ŞEYH ÜMMÎ /ABİTLER TEKKESİ VE ŞEYH ÜMMİ ZAVİYESİ VAKFİYESİ,
Şeyh Ümmi, Eratnalılar döneminde yaşamış bir mutasavvıftır.
Develi‟nin Büyük Yazı mevkiinde Abit Tekkesi adı verilen mezarlıkta türbesi bulunmaktadır.ŞEYH ÜMMİ TÜRBESİ
Şeyh Ümmi ye ait olan türbenin Üzeri açık türbe üzerinde veya içindeki mezar taşında herhangi bir kitabe yoktur. Develi‟deki tekke ve zâviyeler içinde vakfiyesi bilinen tek zâviye olup, Eretnalılar zamanında inşa edilmiştir. Kayserinin Eretna Devletinin başşehri olduğu dönemde, Develi Kazası'nda bir vakıf eseri olarak yaptırılan ve vakfiyesinden anlaşıldığı üzere Şeyh Ümmi Zaviyesi bulunmaktadır.
Şeyh Ümmi Zâviyesinin, Gıyaseddin Mehmed zamanından sonraki bir tarihte yapıldığı bilinmektedir.
Hurufât Defterleri‟nde Şeyh Ümmî Zâviyesi ile ilgili Muharrem 1139/Eylül 1726 tarihli bir belge bulunmaktadır.
Kaynak: Yazılı ve sözlü kaynaklara göre Türkiye Selçukluları Devrinde Kayseri’de Şeyh ve Dervişler Ali Kozan
NOT: VAKFİYE TARİH ÇEVİRİSİNİN YENİDEN YAPILMASI ÖNERİLDİ.Derleyen Nezir Ötegen
Develi Kasabası "Şedit arazisi""kim onu yok etmeyi ve bozmayı kasdederse : «Allah'ın, Meleklerin ve insanların hepsinin laneti onun üzerine olsun. Kim ki, bunu duyduktan sonra onu değiştirirse, onun günahı onu değiştirenin üzerine olup, şüphesiz Allah işitici ve bilicidir.” DEVLET: ERETNA BEYLİĞİ
BAŞŞEHRİ: KAYSERİ-
SULTAN: Gıyaseddin MehmedERETNA DEVLETİNDEN GÜNÜMÜZE GELEN YAZILI TEK BELGE: ŞEYH ÜMMİ VAKFİYESİ
BULUNDUĞU YER: YUKARI DEVELİŞU ANDA BULUNDUĞU YER:Vakıflar Genel Müdürlüğü (2006)
BELGE: CEYLAN DERİSİ ÜZERİNE YAZILMIŞ VAKFIN KURUCUSU:Eretna Sultanı Gıyaseddin Mehmed Anılan çiftliğin mahsulünden elde edilen gelir, zaviyenin her türlü ihtiyaçlarına harcanılacağı ifade edilen vakfiyede Ayrıca vakfın geleceği de belirlenmiştir.
Şeyh ümmi'nin ölümü üzerine vakıf, ailesine nesilden nesile intikal edecek, o aileden kimse kalmadığı zaman ise, Müslümanların fakirlerine geçecektir. Bir defa daha Peygamberimize, Ehl-i Beyti ve Ashabına salat ve selamdan sonra vakfın, şer'i, sahih, açık ve ebedi olduğuna işaret edilmiş ve kıyamete kadar, hiçbir sultanın ve ona bağlı kadı, vezir ve valinin vakfı değiştirmeye ve bozmaya
hakkı ve yetkisinin olmadığı kesin bir şekilde dini hükümlerle hükme bağlanmıştır. Şöyle ki, kim onu yok etmeyi ve bozmayı kasdederse : «Allah'ın, Meleklerin ve insanların hepsinin laneti onun üzerine olsun. Kim ki, bunu duyduktan sonra onu değiştirirse, onun günahı onu değiştirenin üzerine olup, şüphesiz Allah işitici ve bilicidir.” gibi ayet ve hadislerden alınan hükümler yazılı bulunmaktadır.
“Hicri yediyüz yirmi senesi zilhicce ayının başlarında vaki oldu~Muhtevasına :…….şahitlik ettiler.Görüldüğü gibi Şeyh Ümmi Zaviyesi Vakfiyesi Eratna Sultanlarından Gıyaseddin Mehmed tarafından adı geçen zaviyenin masraflarını karşılamak üzere, anılan çiftliğin Vakfedilmesi üzerine düzenlenmiştir.”
Yrd. Doç Dr. Kemal Göde 1983
Hicri yediyüz yirmi senesi zilhicce ayının başlarında vaki oldu
VAKFİYENİN
EBADI:200x20.4 cm.
DİLİ: Arapça olarak,
KALEME ALAN:
Develi Kadısının oğlu Abdullah
TASDİK EDEN: DEVELİ KADISIVAKFEDİLEN ARAZİ HAKKINDA NOT:
Anılan çiftliğin mahsulünden elde edilen gelir, zaviyenin her türlü ihtiyaçlarına harcanılacağı ifade edilerek.Şeyh ümmi'nin ölümü üzerine vakıf, ailesine nesilden nesile intikal edecek, o aileden kimse kalmadığı zaman ise, Müslümanların fakirlerine geçecektir. Bir defa daha Peygamberimize, Ehl-i Beyti ve Ashabına salat ve selamdan sonra vakfın, şer'i, sahih, açık ve ebedi olduğuna işaret edilmiş ve kıyamete kadar, hiçbir sultanın ve ona bağlı kadı, vezir ve valinin vakfı değiştirmeye ve bozmaya
hakkı ve yetkisinin olmadığı kesin bir şekilde dini hükümlerle hükme bağlanmıştır. Şöyle ki, kim onu yok etmeyi ve bozmayı kasdederse : «Allah'ın, Meleklerin ve insanların hepsinin laneti onun üzerine olsun. Kim ki, bunu duyduktan sonra onu değiştirirse, onun günahı onu değiştirenin üzerine olup, şüphesiz Allah işitici ve bilicidir.” gibi ayet ve hadislerden alınan hükümler yazılı bulunmaktadır.
“Hicri yediyüz yirmi senesi zilhicce ayının başlarında vaki oldu~Muhtevasına :…….şahitlik ettiler.Görüldüğü gibi Şeyh Ümmi Zaviyesi Vakfiyesi Eratna Sultanlarından Gıyaseddin Mehmed tarafından adı geçen zaviyenin masraflarını karşılamak üzere, anılan çiftliğin Vakfedilmesi üzerine düzenlenmiştir.”
Yrd. Doç Dr. Kemal Göde 1983Vakfiyede Ayrıca
“insan ölünce ameli kesilir. Ancak, üç şeyden kesilmez, Sadaka-i cariye,
kendisinden faydalanılan ilim, ve dua eden evlad, Mal ve çocukların
menfaat vermeyip ancak Allah'a salim bir kalp ile gelmenin fayda sağladığı günde, Rablarının azabından kaçınmak için itiraf ve ikrar ederim. Ondan bu ikrarın süduru zamanına kadar tasarrufu altında, elinde bulunanlar, O'nun malı ve hakkıdır. Mahrusa Develi Kasabası'nda bulunan ve hududları: Kuzeyde Talaktepesi diye meşhur olan tepe, Topraktepe olarak bilinen tepe ve Develüdeki meşhur İlik-elektepesi ve Dolaptepesi diye bilinen tepeye kadar; batıda İlipınar Köyü'ne giden yol ile çevrilmiş olan «Şedin»isimli çiftliğin tamamı, zikredilen kasabadan Şeyh ümmi Zaviyesi» diye meşhur olan zaviyenin ihtiyacı için vakfedilmiştir. Muhtevasına :
ı. Hacı İlyas oğlu Muhammed
2. Şeyh Ömer oğlu Ramazan
3. Şeyh Muhammed oğlu Şeyh Yusuf
4. Şeyh Hasan oğlu Şeyh Hamza
5. Şeyh İsmail oğlu Şeyh Muhammed
6. Şeyh Ali oğlu Şeyh Ahmed
7. Hızır Halife oğlu Osman
8. Hacı Ahmed oğlu İlyas
9. . ........... Ali Çelebi ve orada hazır olan diğerleri şahitlik
ettiler.
NOKTA.
ŞEYH ÜMMÎ /ABİTLER TEKKESİ VE ŞEYH ÜMMİ ZAVİYESİ VAKFİYESİ,
Şeyh Ümmi, Eratnalılar döneminde yaşamış bir mutasavvıftır.
Develi‟nin Büyük Yazı mevkiinde Abit Tekkesi adı verilen mezarlıkta türbesi bulunmaktadır.ŞEYH ÜMMİ TÜRBESİ
Şeyh Ümmi ye ait olan türbenin Üzeri açık türbe üzerinde veya içindeki mezar taşında herhangi bir kitabe yoktur. Develi‟deki tekke ve zâviyeler içinde vakfiyesi bilinen tek zâviye olup, Eretnalılar zamanında inşa edilmiştir. Kayserinin Eretna Devletinin başşehri olduğu dönemde, Develi Kazası'nda bir vakıf eseri olarak yaptırılan ve vakfiyesinden anlaşıldığı üzere Şeyh Ümmi Zaviyesi bulunmaktadır.
Şeyh Ümmi Zâviyesinin, Gıyaseddin Mehmed zamanından sonraki bir tarihte yapıldığı bilinmektedir.
Hurufât Defterleri‟nde Şeyh Ümmî Zâviyesi ile ilgili Muharrem 1139/Eylül 1726 tarihli bir belge bulunmaktadır.
Kaynak: Yazılı ve sözlü kaynaklara göre Türkiye Selçukluları Devrinde Kayseri’de Şeyh ve Dervişler Ali Kozan
NOT: VAKFİYE TARİH ÇEVİRİSİNİN YENİDEN YAPILMASI ÖNERİLDİ.Derleyen Nezir Ötegen







