TARİH SAYFALARINDAN
133 YIL ÖNCE
DEVELİDE EĞİTİM
YABANCI OKUL
VE DEVELİLİ MEMURLAR Develi’de 1891 yılında
okul durumuna bakıldığında
69 sıbyan mektebi
bulunmaktadır. İlk iptidai mektep ise 1894 yılında Develizade Hacı Ağa konağında açılmıştır. Develi’de ortaöğretim düzeyindeki rüşdiye mektebi çok geç bir tarihte 1884’de halkın yardımlarıyla 50.000 kuruş harcanarak açılmıştır. Bunun yanısıra 3 medrese, Ermeniler tarafından açılmış kız ve erkek öğrenciler için 3 okul,
Rumlar için de bir kız bir de erkek okulu
bulunmaktadır (Süme, 2008, s. 139-141). Mister Parker adında bir yabancı Develi’de bir okul
açmıştır (M.Süme)DEVELİLİ MEMURLAR
Osmanlı Devlet teşkilatında görev alan memurların biyografilerinin yazımında kullanılan başlıca kaynaklardan
biri sicill-i ahval
Defterleridir. Develi, Tanzimat sonrası yapılan idari düzenlemede Ankara Vilayetine bağlı Kayseri Sancağının kazasıdır. Bu durum Cumhuriyet Dönemine kadar devam
etmiştir. Cumhuriyet Döneminde yapılan idari düzenleme ile Develi Kayseri vilayetine bağlı
ilçe statüsündedir.
(Şaşmaz, 2014)Osmanlı arşivinde 25 Develili memurun kaydı bulunmuştur. Osmanlı millet sistemine uygun olarak Müslümanlarla gayr-i Müslimlerin bir arada
oturduğu Develi’de çoğunluğu Müslüman olmakla birlikte Ermeniler ve az miktarda Rumlar da bulunmaktadır. Sicil kayıtlarında da bunu görmek mümkündür. Develili memurların mensup
oldukları milletlere bakıldığında 20’si Müslüman, 4’ü Ermeni, 1’i Rumdur. Ermeni olanlar
Karabet Efendi, Karabet Nazmi Efendi, Toros Agop Efendi ve Setrak Efendi’dir. Rum olan ise
Bedros Kuzma Efendi’dir. Bunların hepsinin doğum yerleri de Develi kaza merkezi olarak kaydedilmiştir. Müslümanlarda da durum çoğunlukla aynıdır. Çekeneroğlu İsmail Hakkı
Efendi’nin doğum yeri Develi Kazası Karahisar nahiyesi, Osman Nuri Efendinin ise Hacı Ayvaz karyesi olarak belirtilmiştir. Bazılarında ise Develi’nin kaza merkezi olan Everek de doğum yeri olarak kaydedilmiştir. Böylece Develili memurların doğum yerlerinin de çoğunlukla Develi kaza merkezi olduğunu belirtmek gerekir. Bir örnek;
Topal İmamoğlu Ali Osman Ağa’nın oğlu İsmail Hakkı Efendi, medreseden özel hocalardan ders almıştır. Bu sayede de Osmanlı Devleti’nde ilmiye teşkilatına dâhil olmuştur. İstanbul’da Fetvahaneye girmiş, ardından Şer’iye Odasında görev
almıştır. KAYNAK ESER;
Sicill-i Ahvâl Defterlerine Göre Develili Memurlar
Doç. Dr. İbrahim ÖZTÜRKDerleyen Nezir Ötegen 7.11.2024 Develi
133 YIL ÖNCE
DEVELİDE EĞİTİM
YABANCI OKUL
VE DEVELİLİ MEMURLAR Develi’de 1891 yılında
okul durumuna bakıldığında
69 sıbyan mektebi
bulunmaktadır. İlk iptidai mektep ise 1894 yılında Develizade Hacı Ağa konağında açılmıştır. Develi’de ortaöğretim düzeyindeki rüşdiye mektebi çok geç bir tarihte 1884’de halkın yardımlarıyla 50.000 kuruş harcanarak açılmıştır. Bunun yanısıra 3 medrese, Ermeniler tarafından açılmış kız ve erkek öğrenciler için 3 okul,
Rumlar için de bir kız bir de erkek okulu
bulunmaktadır (Süme, 2008, s. 139-141). Mister Parker adında bir yabancı Develi’de bir okul
açmıştır (M.Süme)DEVELİLİ MEMURLAR
Osmanlı Devlet teşkilatında görev alan memurların biyografilerinin yazımında kullanılan başlıca kaynaklardan
biri sicill-i ahval
Defterleridir. Develi, Tanzimat sonrası yapılan idari düzenlemede Ankara Vilayetine bağlı Kayseri Sancağının kazasıdır. Bu durum Cumhuriyet Dönemine kadar devam
etmiştir. Cumhuriyet Döneminde yapılan idari düzenleme ile Develi Kayseri vilayetine bağlı
ilçe statüsündedir.
(Şaşmaz, 2014)Osmanlı arşivinde 25 Develili memurun kaydı bulunmuştur. Osmanlı millet sistemine uygun olarak Müslümanlarla gayr-i Müslimlerin bir arada
oturduğu Develi’de çoğunluğu Müslüman olmakla birlikte Ermeniler ve az miktarda Rumlar da bulunmaktadır. Sicil kayıtlarında da bunu görmek mümkündür. Develili memurların mensup
oldukları milletlere bakıldığında 20’si Müslüman, 4’ü Ermeni, 1’i Rumdur. Ermeni olanlar
Karabet Efendi, Karabet Nazmi Efendi, Toros Agop Efendi ve Setrak Efendi’dir. Rum olan ise
Bedros Kuzma Efendi’dir. Bunların hepsinin doğum yerleri de Develi kaza merkezi olarak kaydedilmiştir. Müslümanlarda da durum çoğunlukla aynıdır. Çekeneroğlu İsmail Hakkı
Efendi’nin doğum yeri Develi Kazası Karahisar nahiyesi, Osman Nuri Efendinin ise Hacı Ayvaz karyesi olarak belirtilmiştir. Bazılarında ise Develi’nin kaza merkezi olan Everek de doğum yeri olarak kaydedilmiştir. Böylece Develili memurların doğum yerlerinin de çoğunlukla Develi kaza merkezi olduğunu belirtmek gerekir. Bir örnek;
Topal İmamoğlu Ali Osman Ağa’nın oğlu İsmail Hakkı Efendi, medreseden özel hocalardan ders almıştır. Bu sayede de Osmanlı Devleti’nde ilmiye teşkilatına dâhil olmuştur. İstanbul’da Fetvahaneye girmiş, ardından Şer’iye Odasında görev
almıştır. KAYNAK ESER;
Sicill-i Ahvâl Defterlerine Göre Develili Memurlar
Doç. Dr. İbrahim ÖZTÜRKDerleyen Nezir Ötegen 7.11.2024 Develi








