DEVELİ OVASI VE EKOHOMİK GELİŞMESİ-6
1953 Prof.Dr.Reşat İzbırak KAYSERİ ŞEKER FABRİKASI KURULMASI FİKRİ SULTAN SAZLIĞININ 1951 DEKİ HALİ ERCIYES BALI VE KİTRE
arıcılığın çok gelişebileceği, Erciyes yamaçları ve eteklerindeki (Karnıyarık tepesinin hemen batısındaki Arılık bunlardan biridir) yerlerin gönderebileceği iyi cins bal, yine Erciyesin güney yamaçlarındaki kevenliklerden (yastık biçiminde bir nevi dikenli nebat ki, Astragalus cinsinden olan bu bitkiden dokumacılıkta faydalanılan kitre elde edilir ve pahalı olarak satılır) bol miktarda elde edilen kitre, ovadan elde edilecek zahire ve daha birçok mahsüllerin başlıca ve tabiî satış yeri olmak durumundadır.Bu sönük hali kasabanın dükkanlarında da görmek kaabildir. 200 kadar olan dükkândan çoğu küçük esnaftır (demirci, kunduracı, marangoz...). Mağaza halindeki dükkânlar ise, yok denecek kadar azdır ve sadece radyo, bisiklet, manifatura eşyası satanlara inhisar eder. Kasabada 8 kadar han vardır. Bunlardan herbirinin ahırında 60-70 kadar hayvan barınabilir. Fakat bu hanlar yalnız pazar kurulduğu günlerde biraz canlılık gösterebilmektedir. Diğer günlerde ise, boş gibidirler. Hancılık, Develi'de bugün artık sönmüş gibidir. Bir an için düşünülür ve sayıları sekizi bulan hanların takriben 500 hayvanı barındırma ihtiyacını karşılamak üzere yapılmış olduğu ve bir hayli de yolcunun kalabileceği yatakların bulunmuş olduğu gözönüne alınırsa ve bugünkü sönük hancılık ile mukayese olunursa, Develinin evvelce daha faal olmuş bulunduğu neticesine varılabilir. Her nekadar bugün hayvan sırtında ve arabalarla yapılan nakliyatın yerini kamyonlar almıştır. Fakat buna rağmen yine de eski devreye göre Develi bu bakımdan gelişmeler kaydedememiş demektir.Kasabanın, günlük hayat bakımından da sönük olduğu söylenebilir. Burada ençok uğranılan yerler kahvelerdir. Ka- sabada beş büyük kahve vardır. Hele bunlardan biri 500 kişi
alıyor. Kahvelerden biri kışın sinema olarak kullanılıyor. Münevveri çok olan kasaba halkı sinemayı pek sevmektedir.Bu bölgedeki mahkemeler son derecede mahmuldur. Bunun sebebi arazi davalarının pek çok oluşudur. Buna karşılık geniş Develi ovası boş yatmaktadır. SULTAN SAZLIĞININ 1951 DEKİ HALİ 1951 yılının 26 Eylülünde Everek'ten Yeşilhisara doğru ovayı katettiğim zaman değil ilkbahardaki bataklıklardan, hatta gölün çanağından (gölün bulunması gereken yerden) bile yürüyerek geçmek mümkün olmuştu. Buna göre Eylül ayı içinde bu sazlığın hemen her tarafı kurudur.KAYSERİYE ŞEKER FABRIKASI
KURULMASI ÖNERİSİ Develi ovasının bir şeker pancarı sahası olmak üzere bulunduğu da artık belirmiştir. Gerçekten, Kayseri şeker fabrikasının kuruluş hazırlıkları 1953 içinde tamamlanmış, pancar yetiştirilecek sahalar aşağı yukarı belli olmuştur. Fabrikanın Boğazköprü istasyonu civarında ve Anbar ovasının bir yerinde kurulacağı (Kayseri şehrine takriben 10 Km, Develi ovasına 25 Km mesafede) tahmin olunmaktadır. Oldukça büyük ölçüde iş yapacak olan bu fabrikaya şeker pancarı verecek sahalar arasında Develi ovası da bulunmakta, bu saha bir yandan Niğde'ye öte yandan Kayserinin doğusundaki yerlere kadar uzanmaktadır. Buna göre,
Develi ovasının bugün boş duran birçok toprakları önümüzdeki seneler içinde büyük değer kazanabilecektir.Ovada geniş ölçülü bir zirai gelişme vukua gelirken ve bu arada şeker pancarı ziraatı tam bir verimle inkişaf ederken, bunlara muvazi olarak, modern hayvancılık da gelişme yoluna girecektir. Hususile pancarın küspesini köylerine götüre- cek olan köylüler, bundan iyi bir hayvan yemi olarak fayda- lanacaklardır. Bu arada, meselâ Eskişehir ve Alpullu'da olduğu gibi, şeker fabrikası civarında münasip bir yerde köylüye örnek olacak şekilde hayvan yetiştirme ve üretme çiftlikleri de kurulursa, bölge hayvancılığında daha fazla bir inkişaf olacağı tabiîdir. Hiç şüphe yok ki, ova ve çevresinde bugünkü hayvancılık, geniş ölçüde yaylacılığa ve otlatmaya bağlı kalmış, basit bir tarzdan ileri geçememiştir.Derleyen Nezir Ötegen 20.5.2024
1953 Prof.Dr.Reşat İzbırak KAYSERİ ŞEKER FABRİKASI KURULMASI FİKRİ SULTAN SAZLIĞININ 1951 DEKİ HALİ ERCIYES BALI VE KİTRE
arıcılığın çok gelişebileceği, Erciyes yamaçları ve eteklerindeki (Karnıyarık tepesinin hemen batısındaki Arılık bunlardan biridir) yerlerin gönderebileceği iyi cins bal, yine Erciyesin güney yamaçlarındaki kevenliklerden (yastık biçiminde bir nevi dikenli nebat ki, Astragalus cinsinden olan bu bitkiden dokumacılıkta faydalanılan kitre elde edilir ve pahalı olarak satılır) bol miktarda elde edilen kitre, ovadan elde edilecek zahire ve daha birçok mahsüllerin başlıca ve tabiî satış yeri olmak durumundadır.Bu sönük hali kasabanın dükkanlarında da görmek kaabildir. 200 kadar olan dükkândan çoğu küçük esnaftır (demirci, kunduracı, marangoz...). Mağaza halindeki dükkânlar ise, yok denecek kadar azdır ve sadece radyo, bisiklet, manifatura eşyası satanlara inhisar eder. Kasabada 8 kadar han vardır. Bunlardan herbirinin ahırında 60-70 kadar hayvan barınabilir. Fakat bu hanlar yalnız pazar kurulduğu günlerde biraz canlılık gösterebilmektedir. Diğer günlerde ise, boş gibidirler. Hancılık, Develi'de bugün artık sönmüş gibidir. Bir an için düşünülür ve sayıları sekizi bulan hanların takriben 500 hayvanı barındırma ihtiyacını karşılamak üzere yapılmış olduğu ve bir hayli de yolcunun kalabileceği yatakların bulunmuş olduğu gözönüne alınırsa ve bugünkü sönük hancılık ile mukayese olunursa, Develinin evvelce daha faal olmuş bulunduğu neticesine varılabilir. Her nekadar bugün hayvan sırtında ve arabalarla yapılan nakliyatın yerini kamyonlar almıştır. Fakat buna rağmen yine de eski devreye göre Develi bu bakımdan gelişmeler kaydedememiş demektir.Kasabanın, günlük hayat bakımından da sönük olduğu söylenebilir. Burada ençok uğranılan yerler kahvelerdir. Ka- sabada beş büyük kahve vardır. Hele bunlardan biri 500 kişi
alıyor. Kahvelerden biri kışın sinema olarak kullanılıyor. Münevveri çok olan kasaba halkı sinemayı pek sevmektedir.Bu bölgedeki mahkemeler son derecede mahmuldur. Bunun sebebi arazi davalarının pek çok oluşudur. Buna karşılık geniş Develi ovası boş yatmaktadır. SULTAN SAZLIĞININ 1951 DEKİ HALİ 1951 yılının 26 Eylülünde Everek'ten Yeşilhisara doğru ovayı katettiğim zaman değil ilkbahardaki bataklıklardan, hatta gölün çanağından (gölün bulunması gereken yerden) bile yürüyerek geçmek mümkün olmuştu. Buna göre Eylül ayı içinde bu sazlığın hemen her tarafı kurudur.KAYSERİYE ŞEKER FABRIKASI
KURULMASI ÖNERİSİ Develi ovasının bir şeker pancarı sahası olmak üzere bulunduğu da artık belirmiştir. Gerçekten, Kayseri şeker fabrikasının kuruluş hazırlıkları 1953 içinde tamamlanmış, pancar yetiştirilecek sahalar aşağı yukarı belli olmuştur. Fabrikanın Boğazköprü istasyonu civarında ve Anbar ovasının bir yerinde kurulacağı (Kayseri şehrine takriben 10 Km, Develi ovasına 25 Km mesafede) tahmin olunmaktadır. Oldukça büyük ölçüde iş yapacak olan bu fabrikaya şeker pancarı verecek sahalar arasında Develi ovası da bulunmakta, bu saha bir yandan Niğde'ye öte yandan Kayserinin doğusundaki yerlere kadar uzanmaktadır. Buna göre,
Develi ovasının bugün boş duran birçok toprakları önümüzdeki seneler içinde büyük değer kazanabilecektir.Ovada geniş ölçülü bir zirai gelişme vukua gelirken ve bu arada şeker pancarı ziraatı tam bir verimle inkişaf ederken, bunlara muvazi olarak, modern hayvancılık da gelişme yoluna girecektir. Hususile pancarın küspesini köylerine götüre- cek olan köylüler, bundan iyi bir hayvan yemi olarak fayda- lanacaklardır. Bu arada, meselâ Eskişehir ve Alpullu'da olduğu gibi, şeker fabrikası civarında münasip bir yerde köylüye örnek olacak şekilde hayvan yetiştirme ve üretme çiftlikleri de kurulursa, bölge hayvancılığında daha fazla bir inkişaf olacağı tabiîdir. Hiç şüphe yok ki, ova ve çevresinde bugünkü hayvancılık, geniş ölçüde yaylacılığa ve otlatmaya bağlı kalmış, basit bir tarzdan ileri geçememiştir.Derleyen Nezir Ötegen 20.5.2024
